Stop denk doe

november 10, 2014

sddWeet je wat belangrijk is en handel je er ook daadwerkelijk naar? Dit essentiële element van persoonlijk leiderschap is belangrijk in alles van afvallen tot het verbeteren van relaties en carrière. Dat dit in de praktijk een uitdaging is voor mensen blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat de overgrote meerderheid van mensen niet in staat is de goede voornemens voor het nieuwe jaar waar te maken. Adaptieve zelfregulatie (hierna: AZR) is een methode voor persoonlijk leiderschap gebaseerd op moderne wetenschappelijke inzichten. Dit artikel geeft een kort overzicht van deze nieuwe methode.

Lees de rest van dit artikel »

Advertenties

Waarom veranderen soms heel makkelijk is

april 13, 2014

changeVeranderen is een constante geworden in organisaties, als de ene is afgerond wordt de volgende alweer voorbereid. Erg goed zijn we er nog niet in, meerdere onderzoeken wijzen er op dat zo’n 70% van veranderinitiatieven niet succesvol is. De factor mens speelt hier een prominente rol in. Onderzoek van Mckinsey laat bijvoorbeeld zien dat wanneer werknemers betrokken zijn en initiatief tonen, de kans op succes oploopt tot 79%. De grote uitdaging in veranderprocessen is daarom hoe mensen mee te krijgen.

Lees de rest van dit artikel »


Vernieuwing in de praatindustrie

december 16, 2011

Ooit vertrouwde een partner van een groot adviesbureau mij toe dat er bij hen evenveel theorieën over leiderschap zijn als er mensen werken. “Tja, want wat is leiderschap nou precies? Daar hebben we toch zo allemaal onze eigen ideeën over.” De uitspraak wordt geïnspireerd door een stroming die al decennia het denken over mensen en organisaties domineert: sociaal constructivisme. Dit stelt dat onze sociale realiteit een construct is, iets dat we samen bedacht hebben. Leiderschap zou bijvoorbeeld iets zijn dat door mensen bedacht is en iemand in een andere cultuur kan er iets heel anders onder verstaan. Sterker, ieder persoon kan er iets anders onder verstaan. Zoveel theorieën als werknemers dus. Is dat erg?

Ik stelde mijn gesprekspartner een vraag: je theorie bepaalt je aanpak toch? Hij moest even nadenken. Ja, dat klopt, met andere aannames zal je een andere aanpak kiezen. Ik pakte door: en je aanpak bepaalt je resultaat toch? Hier hoefde hij niet over na te denken, dat was duidelijk. Dit bracht mij bij mijn pointe: dus je theorie bepaalt je resultaat en een betere theorie zal een beter resultaat geven. Deze laatste stap gaat vaak iets te snel voor de hardcore constructivisten. Want waarom zou de ene theorie beter zijn dan de ander? Het gaat er uiteindelijk toch om wat jij als goed ervaart?

Wetenschap of beleving
Wat de laatste decennia wetenschappelijk onderzoek ons laten zien is dat veel van wat menselijk is, geen sociaal construct is, maar geworteld in onze biologie. Iets vaags als eerlijkheid of empathie wordt gewoon door de genen in het brein gebouwd. Ook leiderschap is niet iets dat mensen bedacht hebben, maar dat door evolutie in onze genen is geprogrammeerd. Er zitten duidelijke wetmatigheden in hoe mensen reageren op leiders en deze wetmatigheden vinden we in elke cultuur terug (uitleg: http://tiny.cc/xful4).

Wat een theorie goed maakt is niet dat je er een goed gevoel bij hebt of dat de theorie goed aansluit bij je beleving. Wat een theorie goed maakt is de mate waarin het aansluit bij de feiten. En hoe beter de theorie aansluit bij de feiten, hoe beter de aanpak zal zijn. Een opleiding voor leidinggevenden die gebaseerd is op een solide theorie van wat leidinggeven is, zal een beter rendement hebben dan een die gebaseerd is op nonsens. Beleving is belangrijk, maar het is een zwak fundament voor een aanpak.

De kracht van beleving
Het sociaal constructivisme begint al steeds meer te wankelen. De enorme populariteit van studies over het brein laat duidelijk zien dat mensen behoefte hebben aan meer concrete feiten. Maar het gaat niet zonder slag of stoot, er zijn zware belangen mee gemoeid.

Wanneer iedereen een mening mag hebben die even geldig is, kan iedereen expert zijn. Het organisatie- adviesbureau heeft tientallen experts op het gebied van leiderschap, ook al hebben ze allemaal een andere theorie over wat leiderschap is (stel je voor, een ziekenhuis waarin alle chirurgen een ander idee hebben over wat de lever is). Hetzelfde geldt voor andere onderwerpen als prestatie, motivatie, communicatie, innovatie en talentontwikkeling. Iedereen die een mening of een goed verhaal heeft kan expert zijn. Als het maar goed voelt. Want, zoals iemand ooit als commentaar op mijn blog schreef: waarheid bestaat niet, alleen beleving en authenticiteit telt.

Het is dit soort quasi diepzinnige prietpraat waarmee de hardcore constructivisten zich afschermen en hun eigen status als expert beschermen. Verandering is niet in hun belang. Het is natuurlijk wel in het belang van de klant, die zou zeker baat hebben bij iets meer wetenschap en iets minder beleving.


Veranderen moeilijk?

oktober 10, 2011

Veranderen is moeilijk, daar lijkt iedereen het over eens. Wilskracht, motivatie en geloof in jezelf worden daarom vaak gezien als de sleutel tot succes. Wetenschappelijk onderzoek suggereert echter dat ons vertrouwen op wilskracht en motivatie juist een oorzaak van falen kan zijn. Met inzicht en een goede aanpak kom je uiteindelijk verder.

Jos wil het echt anders doen. Hij is 30 kilo te zwaar en zit nu in een gevarenzone. Zelf verklaart hij zijn overgewicht vanuit aanleg en het feit dat hij de 40 is gepasseerd. Dat hij de kilo’s er niet af krijgt ziet hij vooral als een gebrek aan wilskracht en discipline.

Veel mensen worstelen met hun gewicht. De oorzaak is dat onze hersenen verkeerd reageren op de wereld om ons heen. Ons brein is geprogrammeerd met een sterke voorkeur voor zoet, zout en vet eten. Deze voorkeur hielp onze voorouders de juiste keuzes te maken, maar is in onze moderne situatie (met een overvloed aan zoet, zout en vet eten) desastreus. Het probleem van Jos is in de basis menselijk. Maar er speelt meer in zijn situatie.

> Jos zit vaak op de weg en neemt in het moment beslissingen wat waar te eten. Wanneer je op deze manier keuzes maakt krijgt de aangeboren (default) voorkeur vaker de overhand.
> Hoe meer dikke mensen je in je omgeving hebt, hoe kleiner de kans dat je afvalt. In de sociale omgeving van Jos is overgewicht de norm.
> Jos heeft inderdaad aanleg om dik te worden. Aanleg is net als de andere omstandigheden geen oorzaak, maar wel een belangrijke invloed.

In elk aspect van ons leven worden onze keuzes en gedrag ongemerkt gevormd door dit type invloeden. Veranderen is moeilijk wanneer wat je wilt ingaat tegen deze invloeden. Dit zien we ook in het voorbeeld van Jos: alles duwt hem richting overgewicht. De oplossing ligt dan niet in nog harder willen.

Wilskracht faalt
Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar wilskracht. Een belangrijke conclusie is dat wilskracht net als spierkracht beperkt is, zowel in duur als hoeveelheid. Gebruik je het teveel, dan neemt de kracht uiteindelijk af. Is je veranderstrategie gebaseerd op wilskracht, dan is het slechts een kwestie van tijd voor je faalt. Jos baseert zijn hele aanpak op wilskracht, met als gevolg het bekende jojo-effect. Hij begint enthousiast en vastberaden, maar na een tijdje verwatert het en valt hij terug in zijn oude gedrag. Als hij dan weer schrikt van de weegschaal doet hij een nieuwe poging.

Een meer succesvolle methode is het krachtenspel te veranderen. Wanneer Jos begrijpt hoe zijn gedrag ontstaat kan hij maatregelen nemen om hem minder gevoelig te maken voor verleiding. Twee eenvoudige maatregelen zijn bijvoorbeeld het eten beter plannen (mensen maken dan over het algemeen betere keuzes) en vaker (kleinere porties) te eten. In plaats van proberen sterker te zijn kunnen we ons zo  ook richten op de krachten die ons gedrag vormen. De laatste benadering is uiteindelijk effectiever (al zal de eerste vaak op korte termijn beter lijken).

Onzichtbare krachten
Wat zijn die onzichtbare krachten precies? In de eerste plaats zijn het triggers waar ons brein instinctief (dwz automatisch en onbewust) op reageert. Dit varieert van voedsel tot relaties. Met name de evolutionaire psychologie geeft ons steeds meer inzicht in welke triggers wat voor type gedrag veroorzaken. Aanleg en ontwikkeling creëert weer variaties in deze reactiepatronen, zoals Jos die verkeerde eetpatronen heeft ontwikkeld en meer aanleg heeft om vet op te slaan. Door de juiste vragen te stellen kunnen we inzicht krijgen in deze interne en externe invloeden op gedrag. Vervolgens kunnen we dan gaan nadenken over hoe die invloeden om te vormen zodat ze de verandering ondersteunen in plaats van saboteren. Zo krijgt wilskracht een echte kans op slagen.

In de 3BC methode (3BC staat voor Brain Based Behavioural Change) worden een zestal invloeden onderscheiden, drie intern en drie extern. Lees hier meer over deze methode >>