Eerst jezelf leiden, dan anderen

december 18, 2014

meditateOm een leider voor anderen te zijn, moet je eerst een leider voor jezelf zijn. Dit klinkt direct diepzinnig en waar, maar wanneer ik managers de exacte redenen vraag waarom dit zo is, blijkt het niet eenvoudig om een goed antwoord te geven. Een precies antwoord is echter belangrijk wanneer je leiderschapsontwikkeling effectief wilt inrichten, of gewoon zelf een betere leider wilt worden.

Lees de rest van dit artikel »

Advertenties

Waarom feedback zo verkeerd kan landen

mei 8, 2014

tennisFeedback is een voorwaarde voor de ontwikkeling van willekeurig welke competentie dan ook. Als leidinggevende is het daarom belangrijk goed feedback te kunnen geven. Dit is niet eenvoudig, feedback is niet voor niets een vast onderdeel van communicatie training. Toch wordt de manier waarop feedback wordt opgepikt , meer bepaald door wie het geeft en in welke situatie, dan hoe je het geeft. Hoe ga je hier mee om? 

 

Lees de rest van dit artikel »


Het oerteam

november 22, 2013

ateamWat een team effectief maakt of juist doet falen is niet altijd wat het lijkt.

Als docent organisatiepsychologie moet ik nog wel eens uitleg geven over onderwerpen die eigenlijk geen wetenschappelijke waarde hebben (en naar mijn mening dus ook niet thuis horen op de universiteit). Een voorbeeld zijn de teamrollen van Belbin. Het idee is dat mensen van nature verschillende type rollen innemen in een team. Om een goed functionerend team te krijgen is het noodzakelijk het juiste type mensen bij elkaar te zetten. Wanneer rollen teveel overlappen of rollen missen, zal dit ten koste gaan van de prestaties van het team. Dit klinkt intuïtief goed en het model is dan ook uitermate populair. Maar werkt het ook echt zo?

Lees de rest van dit artikel »


Keuzes in tijden van crisis

maart 9, 2013

freud

Als psycholoog ben ik bekend met crisis. Niet zozeer psychologische crisis (ik ben geen therapeut), maar vooral economische. Gaat het economisch minder, dan is het mijn type expertise waar als eerste het mes in wordt gezet. Toen in 2008 de bankencrisis losbarstte werden vrijwel al mijn projecten gecanceld. Het softe gedoe rond zaken als motivatie, communicatie en leiderschap wordt toch vooral als luxe gezien. Neemt de druk op de marges toe, dan trekken organisaties zich terug in wat noodzakelijk is.

Lees de rest van dit artikel »


Behoed je team voor freeriders

september 9, 2012

Trainers, coaches en psychologen hebben ons al lang geleerd dat belonen beter is dan straffen en motiveren beter dan dwingen. Bij sommige mensen kan deze benadering echter een averechts effect hebben en zelfs de productiviteit van een team ondermijnen.

Lees meer >>


Proactief of efficiënt?

juni 24, 2010

Organisaties hebben graag proactieve werknemers, iets dat ik ook dagelijks terugzie in de zoektermen waarmee mensen op mijn weblog terecht komen. De vraag is telkens hoe meer proactiviteit te stimuleren. Kijken we naar de wetenschap, dan is dit echter de verkeerde vraag.

In een klassiek experiment werden twee honden in verschillende kooien geplaatst. Wetenschappers zette op willekeurige momenten stroom op de vloer van beide hokken. Een van de honden had een hendel in zijn kooi waarmee de stroom in beide hokken uitgezet kon worden. Beide honden kregen dus evenveel stroomschokken, maar alleen de hond met de hendel had controle over de situatie. Een dag later werd het experiment herhaald. De hendel was weggehaald, maar beide kooien stonden open. Op het moment dat de stroom werd aangezet sprong de hond die eerder de hendel had er direct uit. De andere hond bleef echter zitten en onderging zijn lot. Wetenschappers hadden een fenomeen ontdekt dat aangeleerde hulpeloosheid wordt genoemd: neem een dier de controle over zijn situatie af en het wordt passief. Experimenten met andere dieren en zelfs mensen leverde exact dezelfde resultaten op. Aangeleerde hulpeloosheid is bijna even basaal als honger en dorst.

Voor honden is het geen normaal gedrag om in een kooi te blijven zitten terwijl de vloer onder stroom staat. Een gezonde hond springt er uit, het neemt initiatief. Willen we een proactieve hond, dan moeten we hem dus niet in een kooi zonder hendel zetten. Of beter, helemaal niet in een kooi zetten. Hetzelfde geld voor mensen in organisaties. Een gezonde werknemer wil presteren en zal initiatief nemen. De vraag is dan ook niet hoe werknemers meer proactief te maken, maar hoe te zorgen dat ze niet hulpeloos worden. Daarvoor moeten we beter naar de kooi kijken.

De kooi
Bedrijven worden steeds beter in wat ze doen. Door processen te optimaliseren kunnen producten en diensten steeds sneller en goedkoper worden geleverd. We betalen echter een prijs voor deze efficiëntie. Ons handelen wordt steeds meer beperkt door systemen en procedures. Meer efficiëntie betekent daarom vaak dat werknemers
minder controle over hun werk hebben. Het gevolg hiervan zien we in het experiment met de honden. De prijs is passiviteit.

Bedrijven geven die controle en efficiëntie niet graag op, maar zitten vervolgens wel in hun maag met de houding van medewerkers. Controle en efficiëntie lijken ook een veiliger investering dan iets ongrijpbaars als houding. Het is echter een kortzichtige investering. Het succes van moderne organisaties is in steeds hogere mate afhankelijk van ongrijpbare zaken als houding, creativiteit en betrokkenheid. Slimme organisaties hebben iets meer oog voor de psychologie van mensen, en iets minder voor de rekenmachine.

Ruimte voor presteren
De oplossing is niet simpelweg mensen meer ruimte te geven. We moeten mensen actief ondersteunen zodat ze die ruimte ook daadwerkelijk kunnen benutten. Minder aandacht voor urenverantwoording, meer voor de vraag of ze wel echt over alle middelen en mogelijkheden beschikken om het werk goed te doen. We moeten een goede kooi bouwen, of mensen helemaal uit de kooi halen.

–  Praktische oplossingen voor proactiviteit
–  Lees ook het boek Darwin voor Managers voor meer over hulpeloosheid en hoe omstandigheden te managen
– De Mindsetscan


Adaptive Leadership

juni 5, 2010

Leiders doen er toe. De oude grieken zeiden al dat een leger schapen geleid door een leeuw, gevaarlijker is dan een leger leeuwen geleid door een schaap. Meer recent schreef managementgoeroe Peter Drucker echter dat veel van wat we management noemen, bestaat uit het mensen moeilijk maken hun werk te doen. Leidinggevenden kunnen een team onoverwinnelijk maken of ze het werk onmogelijk maken.

In de moderne economie waarin succes steeds meer afhankelijk is van mensen, is goed leiderschap cruciaal. Het adaptive leadership framework (ALF) is een benadering van leiderschap gebaseerd op evolutionaire psychologie en ontwikkeld in samenwerking met het NIMEP. De ALF whitepaper beschrijft:

–    Wat effectief leiderschap is
–    Hoe leiders meer effectief te maken

Download whitepaper ALF

Leiders doen er toe. De oude grieken zeiden al dat een leger schapen geleid door een leeuw, gevaarlijker is dan een leger leeuwen geleid door een schaap. Meer recent schreef managementgoeroe Peter Drucker echter dat veel van wat we management noemen, bestaat uit het mensen moeilijk maken hun werk te doen. Leidinggevenden kunnen een team onoverwinnelijk maken of ze het werk onmogelijk maken. In de moderne economie waarin succes steeds meer afhankelijk is van mensen, is goed leiderschap cruciaal. Het adaptive leadership framework (ALF) is een conceptueel raamwerk dat beschrijft:
–    Wat effectief leiderschap is
–    Hoe leiders meer effectief te maken