Eerst jezelf leiden, dan anderen

december 18, 2014

meditateOm een leider voor anderen te zijn, moet je eerst een leider voor jezelf zijn. Dit klinkt direct diepzinnig en waar, maar wanneer ik managers de exacte redenen vraag waarom dit zo is, blijkt het niet eenvoudig om een goed antwoord te geven. Een precies antwoord is echter belangrijk wanneer je leiderschapsontwikkeling effectief wilt inrichten, of gewoon zelf een betere leider wilt worden.

Lees de rest van dit artikel »

Advertenties

Stop denk doe

november 10, 2014

sddWeet je wat belangrijk is en handel je er ook daadwerkelijk naar? Dit essentiële element van persoonlijk leiderschap is belangrijk in alles van afvallen tot het verbeteren van relaties en carrière. Dat dit in de praktijk een uitdaging is voor mensen blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat de overgrote meerderheid van mensen niet in staat is de goede voornemens voor het nieuwe jaar waar te maken. Adaptieve zelfregulatie (hierna: AZR) is een methode voor persoonlijk leiderschap gebaseerd op moderne wetenschappelijke inzichten. Dit artikel geeft een kort overzicht van deze nieuwe methode.

Lees de rest van dit artikel »


Natie der navelstaarders

februari 26, 2014

navelWaarom je hart volgen je niet altijd gelukkig maakt en soms een onverantwoorde keuze is.

Na de 16e verjaardag van mijn oudste was werk een bijna dagelijks onderwerp van gesprek bij ons thuis. Ik ben van de ouderwetse stempel die vind dat als je iets leuks wilt, je er voor moet werken. Dus toen hij vroeg om een nieuwe en nog mooiere smartphone wees ik hem richting de lokale supermarkt en de prachtige perspectieven in het vakkenvullersvak. Zijn antwoord: maar dat lijkt me niet leuk en het is toch belangrijk dat je iets doet wat je leuk vind. Mijn antwoord: ga eerst maar eens je eigen geld verdienen.

Hoe kwam deze knul van 16 op het idee dat het belangrijk is iets te doen wat je leuk vind? Ik kan mij niet herinneren ooit dergelijke vreemdsoortige gedachten te hebben gehad toen ik op die leeftijd werk zocht. Zijn opmerking lijkt voort te komen uit een ideologie die de laatste decennia aan populariteit heeft gewonnen en grossiert in uitspraken als ‘doen waar je hart ligt’ en ‘je passie volgen’. Hier zou de sleutel tot persoonlijk geluk en effectiviteit liggen. Dit is echter slechts een aanname, een aanname die ongemerkt de status van waarheid heeft gekregen. Onterecht. Lees de rest van dit artikel »


Drie vragen voor elke leider

april 28, 2013

caveman

Volgen uw medewerkers geheel vrijwillig en gemotiveerd uw aanwijzingen en voorbeeld, of luisteren ze alleen omdat u de baas bent? Soms is het moeilijk om goed het onderscheid te maken als leidinggevende, maar er is wel degelijk een diep en fundamenteel (ja, zelfs biologisch) verschil. Een gehoorzame medewerker luistert omdat u in een positie bent om iets voor (of tegen) hem of haar te doen. Volgen uw medewerkers vrijwillig, dan is er sprake van gezag. Gezag werkt een stuk prettiger dan gehoorzaamheid. Hebt u gezag, dan zijn er minder conflicten en is er minder stress, zowel bij uzelf als uw medewerkers. Medewerkers zijn ook meer betrokken en nemen meer initiatief, een half woord is vaak genoeg. Maar hoe ontwikkelt u gezag? De evolutionaire leiderschap theorie biedt hier antwoorden.

Lees de rest van dit artikel »


7 Sleutels tot leiderschap

februari 15, 2011

Hoe wordt je een effectieve leider? De evolutionaire leiderschapstheorie (ELT) geeft ons een aantal aanwijzingen.

1.    Begrijp leiderschap
Leiderschap heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in de menselijke evolutie. Ons brein is voorgeprogrammeerd om te bepalen wie te volgen en wie niet (leiders werden bij onze voorouders altijd gekozen). We doen dit snel, automatisch en onbewust. Een belangrijke rol in dit proces spelen zogenaamde leadership acceptance cue’s (LAC’s), aanwijzingen waar onze hersenen extra gevoelig voor zijn. Een goed begrip van deze aangeboren mechanismen is belangrijk om te begrijpen voor welke uitdaging je staat en hoe je rol als leider in te vullen (meer over ELT op wikipedia).

2.    Vind je niche
Wie leidt, dat verschilt per situatie. In tijden van crisis kijken we bijvoorbeeld naar de sterke man, in meer stabiele tijden hebben meer sociale eigenschappen de voorkeur. Verschillende omstandigheden vergen verschillende type leiders. De match tussen persoonlijkheid en situatie is daarom een belangrijke LAC. Om een goede leider te worden moet je je eigen niche vinden, de situatie waarin je het beste tot je recht komt en mensen dus eerder de neiging hebben je te volgen (meer over types en situaties).

3.    Ontwikkel persoonlijk leiderschap
Een algemene eigenschap van leiders is focus. Een leider weet waar hij staat en wat belangrijk is. Hierdoor straalt hij het vertrouwen uit dat anderen vertrouwen geeft. Maar hij straalt dit niet alleen uit, hij heeft ook echt het zelfvertrouwen om initiatief te tonen en beslissingen te nemen. Een leider durft risico te nemen en neemt verantwoordelijkheid voor fouten.

4.    Ken je plek
Leiderschap is niet altijd noodzakelijk, vaak kunnen mensen het prima zonder een leidinggevende. Een belangrijke LAC is of leiderschap in een situatie relevant is. Wanneer iemand de baas speelt wanneer dit geen toegevoegde waarde heeft, ontstaat weerstand bij mensen. Een effectief leider weet wanneer hij in actie moet komen en wanneer hij zich op de achtergrond moet houden. Hij kent zijn plek.

5.    Creëer waarde
Menselijk leiderschap is ontstaan omdat een leider de groep effectiever maakte. Wanneer een activiteit initiatief of coördinatie vereist, doet een groep met een leider het beter dan een groep zonder. Of iemand die toegevoegde waarde ook echt kan leveren is een belangrijke LAC. Zien ondergeschikten je als iemand die hen helpt hun werk beter te doen, of als een sta-in-de-weg? Om gezag te krijgen moet je mensen ondersteunen en ze niet in de weg lopen.

6.    Toon respect
Wanneer je de baas bent kun je makkelijk misbruik maken van die positie, maar zulk gedrag is natuurlijk een risico voor de groep. Integriteit is daarom een belangrijke LAC. Een leider die zich niet aan afspraken houdt (wat in de moderne praktijk veelvuldig gebeurt) verliest direct gezag. Let er op dat je jezelf niet beter of belangrijker voelt dan de mensen aan wie je leiding geeft (het is overigens ook heel menselijk dit wel te doen). Let er extra op dat je jezelf aan afspraken houd en mensen eerlijk behandelt. Gezag valt of staat hiermee.

7.    Blijf jezelf ontwikkelen
Leiderschap is niet iets dat je wel of niet in je hebt. Sommige situaties passen je beter dan andere (punt 2) en sommige mensen pakken een leidende rol makkelijker op (punt 3). Maar voor iedereen geldt dat goed leiderschap een leerproces is. Je moet leren je plek te vinden (punt 2) en je plek te kennen (punt 4). Je moet leren je eigen focus te vinden (punt 3) en waarde voor anderen te creëren (punt 5). En je moet leren anderen te begrijpen en te respecteren (punt 6). Soms zijn mensen op jonge leeftijd al echte leiders, anderen zijn dat pas op latere leeftijd. Maar dit zegt niets over de waarde en kwaliteit van iemands leiderschap.

Training en ondersteuning | Meewerken aan wetenschappelijk onderzoek


Communiceren voor toezichthouders

september 28, 2010

Er is altijd een zekere spanning in de relatie tussen toezichthouders en onder toezicht gestelden, of deze toezichthouders nu accountants, controllers of fiatteurs zijn. Deze spanning wordt vaak opzettelijk ingebouwd, om zo alle partijen scherp te houden. In de praktijk leidt dit echter niet tot betere resultaten, maar gaat dit zelfs ten koste van de dienstverlening. Er is dan ook veel winst te behalen wanneer toezichthouders effectiever leren omgaan met het relationele aspect van hun werk. In dit artikel leest u waar de spanning vandaan komt en hoe hier mee om te gaan.

In 2007 eiste de AFM dat de firma Spyker de jaarrekening over 2006 zou aanpassen. Spyker was het er niet mee eens, ging in beroep bij de ondernemingskamer en won. Het eindresultaat voor de AFM: hoge kosten en schade aan de reputatie. De verklaring voor deze en gebeurtenis wordt nog wel eens gezocht in tekortschietende regelgeving of gebrek aan expertise. Zo zouden de toezichthouders van de AFM geen partij zijn voor hun dure collegae bij Spyker.

Mogelijk had de AFM met meer expertise kunnen winnen. Maar was dit beter geweest voor de AFM? Lees volledige artikel >>


Anti hufter training

maart 20, 2010

Enige tijd geleden werd ik gevraagd een assertiviteitstraining te geven. Ik had dit nooit eerder gedaan, dus zocht naar een goede insteek. De gebruikelijke benadering is cursisten leren effectiever voor hun eigen belangen op te komen. Dit kwam mij ergens te negatief over. Het uitgangspunt is immers dat de cursist niet in staat is afdoende voor zijn eigen belang op te komen. Hij schiet in die zin tekort. Ik besloot daarom een andere invalshoek te kiezen.

Is het altijd nodig voor jezelf op te komen? Assertiviteit blijkt vooral belangrijk bij een bepaald type mensen. Ik begon de assertiviteitstraining met een inventarisatie. Mijn vraag: beschrijf met een paar steekwoorden de mensen die het voor jou moeilijk maken in je werk. Hier kwam een vrij consistent beeld uit naar voren.

Type hufters
Stel u komt een belofte aan een collega niet na. Hoe schuldig voelt u zich hier over? Kunt u er niet van slapen, of laat het u verder koud? Mensen variëren in de mate waarin ze belast zijn met een geweten. Aan het gewetenloze uiterste van dit continuüm vinden we de psychopaat, het type dat centraal staat in veel misdaadfilms. Hij is koud en gewetenloos, een menselijk roofdier. In het dagelijks leven lopen we regelmatig een minder extreme variant hiervan tegen het lijf. Laat ik ze gewoon hufters noemen. Deze hufters hebben winnen en domineren als hoogste prioriteit en trekken zich weinig aan van de gevoelens en belangen van andere mensen.

We kunnen deze hufters verder onderverdelen in twee subtypes. Het eenvoudigst te herkennen zijn de klassieke hufters. Dit zijn de types die intimideren en andere mensen op een onbeschofte, agressieve en respectloze manier behandelen. Er is echter ook nog een meer sociaal vaardige variant. Deze hufters zijn zich meer bewust van de sociale regels en zijn meester in het maskeren van hun intenties. Zij kunnen respectvol en charmant overkomen, maar als het hen zo uitkomt steken ze het spreekwoordelijke mes in je rug. Dit zijn de klassieke slangen.

Selectieve assertiviteit
De steekwoorden van de cursisten beschreven voor 80%  slangen, de resterende 20% had betrekking op klassieke hufters. Het feit dat de cursisten minder moeite hadden met de klassieke hufters, is omdat het bij deze types direct duidelijk is waar je aan toe bent. Dit maakt het makkelijker je reactie te bepalen. Bij de slang heb je het meestal pas achteraf door, als je al gebeten bent.

De slang en de klassieke hufter zijn geen exotische types. Iedereen kent wel een voorbeeld uit de eigen omgeving. Het zijn mensen met wie we dagelijks worden geconfronteerd. Mensen die moeite hebben met assertiviteit, zijn vaak ergens in hun leven door een hufter van hun zelfvertrouwen afgeholpen. En omdat ze moeite hebben assertief te zijn, worden ze ook direct als slachtoffer uitgezocht door andere hufters. Mijn insteek bij de assertiviteitstraining was dan ook vooral hoe de verschillende type hufters te herkennen en effectief met hen om te gaan.

De kosten van een hufter
Het zijn niet alleen onzekere mensen die problemen hebben met hufters. Hufters zijn gewoon nare mensen. Hier ligt ook een belangrijke les voor organisaties. Hufters richten een enorme schade aan in organisaties. Ze zijn een van de belangrijkste redenen waarom mensen organisaties verlaten, zich ziek melden of gewoon de boel gaan saboteren. Stanford management professor Robert Sutton introduceerde in dit kader de term total cost of assholes (TCA). Sutton concludeert op basis van zijn onderzoek dat de TCA dermate hoog is, dat organisaties er beter aan doen dit type persoon zo snel mogelijk te identificeren en te ontslaan, ongeacht hun prestaties (artikel)

Lees ook: Darwin voor Managers