Stop denk doe

november 10, 2014

sddWeet je wat belangrijk is en handel je er ook daadwerkelijk naar? Dit essentiële element van persoonlijk leiderschap is belangrijk in alles van afvallen tot het verbeteren van relaties en carrière. Dat dit in de praktijk een uitdaging is voor mensen blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat de overgrote meerderheid van mensen niet in staat is de goede voornemens voor het nieuwe jaar waar te maken. Adaptieve zelfregulatie (hierna: AZR) is een methode voor persoonlijk leiderschap gebaseerd op moderne wetenschappelijke inzichten. Dit artikel geeft een kort overzicht van deze nieuwe methode.

Lees de rest van dit artikel »

Advertenties

Hoe zinvol is spiegelen?

januari 28, 2011

Spiegelen is een populaire techniek om een connectie te maken in een gesprek. Wetenschappelijk onderzoek suggereert echter dat we dit beter kunnen laten.

Wanneer mensen een aansluiting hebben (rapport maken zoals dit ook mooi heet), gaan ze vrijwel automatisch elkaars gedrag kopiëren. Niet alleen hun lichaamshouding wordt hetzelfde, we zien ook synchroniteit ontstaan in manier van bewegen, praten en zelfs ademhaling. Recent hebben hersenwetenschappers ook de biologische basis van dit fenomeen ontdekt, de zogenaamde spiegelneuronen. Deze neuronen zijn verantwoordelijk voor het automatisch kopiëren van waargenomen patronen.

Systemen als NLP hebben het gegeven van spiegelen vertaald naar een techniek om rapport te maken. Het idee is eenvoudig. Wanneer er rapport is gaan mensen elkaar kopiëren, dus door te kopiëren kunnen we ook rapport maken. De realiteit is echter niet zo eenvoudig.

Routes door het brein
Actie en reactie kunnen via verschillende routes in ons brein tot stand komen. We hebben een snelle en een langzame route. De snelle route is via de zintuigen direct naar de centra die de reacties vormen, zoals emotionele en motorische centra. Het bukreflex is een voorbeeld van deze korte route: wanneer je plots iets op je hoofd ziet afkomen buk je vrijwel automatisch. Je hoeft het niet eens bewust waar te nemen, de informatie gaat rechtstreeks van de ogen naar motorische centra die de bukbeweging veroorzaken.

De langzame route gaat via de hogere centra waar denken en bewustzijn zich bevinden. Je neemt iets bewust waar, neemt een beslissing en reageert. De route van de zintuigen naar motorische centra gaat dan via de hoger gelegen centra. Een langere route dan bij het bukreflex. Wanneer je een knop moet indrukken wanneer je iets bewust waarneemt (lange route), duurt dit over het algemeen meer dan 250 milliseconden. Via de korte route kunnen we daarentegen in minder dan 25 milliseconden reageren.

Bedriegers ontmaskeren
Automatisch spiegelen is een proces dat de korte route volgt. In een studie werd een reactiesnelheid van 21 milliseconden gevonden bij dit type spiegelen. Spiegelen als techniek vergt (hoe zeer je het ook traint) een minimum van 250 milliseconden. Dit is een verschil van 230 milliseconden, een fractie van een seconde langzamer. Een dergelijk verschil is te klein om bewust op te merken, dus weinig interessant zou je zeggen. De hersenen merken dit verschil echter wel op.

Een van de belangrijkste sociale uitdagingen voor de mens is in kunnen schatten of iemand te vertrouwen is. Voor onze voorvaderen was dit van levensbelang en evolutie heeft de hersenen gevoelig gemaakt voor signalen van misleiding. Een verschil van 230 milliseconden is een signaal dat er iets mis is met de synchronisatie en kan daarom wijzen op misleiding of manipulatie. We nemen dit verschil niet bewust waar, maar onze hersenen pikken het wel degelijk op. Spiegelen als techniek kan mensen daardoor het gevoel geven dat er iets niet goed is en zo het tot stand komen van rapport frustreren. Dit is ook wat is gevonden in onderzoek naar spiegelen. Wanneer er werd gespiegeld hielden mensen uiteindelijk een negatiever gevoel over aan het gesprek.

Echt luisteren
Bewust spiegelen heeft zo een tegengesteld effect van wat er mee beoogd wordt. Maar waarom is het dan zo populair en ervaren zoveel mensen het als effectief? Technieken die mensen het gevoel geven grip te hebben over sociale situaties zijn altijd erg populair, los van of ze werken. Astrologie geeft bijvoorbeeld een duidelijk raamwerk om mensen te begrijpen en blijft immens populair ook al is vaak en afdoende aangetoond dat er geen enkele relatie is tussen sterrenbeeld en persoonlijkheid. Dat mensen technieken als effectief ervaren die het niet zijn is ook geen onbekend fenomeen in de psychologie.

Spiegelen als techniek heeft nog een ander belangrijk nadeel. De capaciteit van onze aandacht is beperkt. Wanneer we een deel van de aandacht besteden aan spiegelen, is dat aandacht die we niet voor de ander hebben. Een van de belangrijkste technieken om rapport te maken is open en oprechte aandacht voor de ander. Echt luisteren. Mensen merken wanneer je dit doet en interpreteren het (onbewust) als een positieve intentie. Vergeet dus dat spiegelen, en probeer meer aandacht te hebben voor de ander.

Meer over brain based coaching >>


Procedures?

mei 26, 2009

…. en het verlies van wijsheid.

Lees ook deze eerdere post


Waar komt die paarse krokodil vandaan?

november 14, 2008

Veel van wat we doen, doen we op de automatische piloot. Je hoeft bijvoorbeeld niet na te denken over hoe je moet schakelen als je naar je werk rijd en ook op het werk zijn veel handelingen routine. En dat is maar goed ook, automatismen maken onze aandacht vrij voor belangrijker zaken (zoals het verkeer). Procedures zijn de automatismen van een organisatie. Vaak worden ze echter niet gebruikt om de aandacht vrij te maken voor belangrijker zaken.

Zonder automatismen zou een mens (of dier) niet kunnen functioneren. Je zou alles telkens weer opnieuw moeten uitvogelen en overal bij nadenken. En aangezien aandacht beperkt is, zouden we hierdoor ook continu in de problemen komen. Automatismen besparen ons veel tijd en energie en maken ons zo efficiënt. Er is echter een klein probleem met automatismen; ze gaan uit van een standaard situatie.

Stel je rijd elke morgen dezelfde route naar je werk, alleen vandaag moet je ergens anders zijn. Het eerste deel van de route is hetzelfde als elke morgen. Waar je normaal rechtdoor gaat, moet je nu echter rechtsaf. Wanneer zou de kans groter zijn dat je toch rechtdoor gaat; wanneer je op de weg let of wanneer je een moeilijk gesprek voert aan de telefoon? Uiteraard in het laatste geval. Wanneer je niet met je aandacht bij het rijden bent, neemt het automatisme over en dat zegt rechtdoor rijden. Het automatisme gaat uit van de standaard situatie.

Bewustzijn maakt de mens gevoelig voor de context. Wanneer je jezelf bewust bent van de situatie weet je of en hoe deze afwijkt van de standaard situatie. Daardoor kunnen we meer intelligent reageren op de wereld om ons heen. Je ziet dat de standaard reactie in deze situatie niet opgaat en past je gedrag er op aan. Je slaat rechtsaf. Automatismen maken de mens efficiënt, bewustzijn maakt hem effectief.

Hoe bewuster je dingen dus doet, hoe effectiever je kunt zijn. Afwezigheid heeft het tegengestelde effect; je gaat hersenloos reageren, zonder rekening te houden met de situatie.

Hersenloosheid is een probleem dat ook in werk vaak voorkomt. Een voorbeeld dat bijna spreekwoordelijk is geworden is de reclame met de paarse krokodil. Een meisje is haar opblaasbare paarse krokodil verloren in het zwembad en staat met haar moeder bij de balie. De paarse krokodil staat gewoon achter de balie, maar de medewerker blijft onverstoorbaar de procedure voor gevonden voorwerpen uitleggen.

Procedures zijn de automatismen van een organisatie. Goede procedures maken een organisatie efficiënt en besparen veel tijd en geld. Maar goede procedures alleen zijn niet voldoende. Moderne organisaties opereren in een dynamische wereld en moeten daarom gevoelig zijn voor context. Het hersenloos volgen van procedures is desastreus voor de effectiviteit van de organisatie. Er zijn echter verschillende manieren waarop een organisatie toch dit soort hersenloosheid kan stimuleren.

Een veel voorkomende oorzaak van hersenloosheid is een eenzijdige nadruk op efficiëntie. Het afwijken van procedures kost tijd, en dus ook geld. Wanneer een werknemer afwijkt van procedures wordt dit daarom vaak negatief beoordeeld. De werknemer wordt zo gestimuleerd elke situatie in een vaste procedure te dwingen en afwijkende informatie te negeren. En soms wil het management überhaupt niet dat mensen zelf nadenken, bijvoorbeeld uit angst voor fouten of ondermijning van autoriteit. Er zijn veel redenen waarom en manieren waarop het afwijken van procedures negatieve gevolgen kan hebben voor werknemers. Het gevolg is echter altijd hetzelfde; paarse krokodillen.

We kunnen het natuurlijk ook helemaal omdraaien door medewerkers juist te stimuleren van procedures af te wijken. Dit door medewerkers niet te beoordelen op hoe goed ze procedures volgen, maar hoe effectief ze met afwijkende informatie en situaties omgaan. Dit hoeft overigens niet te betekenen dat procedures minder goed worden opgevolgd, integendeel. Werknemers moeten de procedures goed kennen om te begrijpen wanneer iets er niet in past.

Deze benadering heeft een aantal belangrijke voordelen. Ten eerste stelt het de organisatie beter in staat te leren, zichzelf aan te passen en procedures te verbeteren. De organisatie kan zo effectiever inspelen op de realiteit van de markt. Ten tweede maakt deze benadering het werk interessanter voor werknemers. Een werkomgeving die gericht is op leren en verbeteren is meer motiverend dan een die gericht is op het hersenloos volgen van procedures. Ten slotte is dit soort aandacht de sleutel tot klanttevredenheid; niemand vind het leuk om te worden behandeld als het meisje dat haar paarse krokodil kwijt is.

Het afwijken van procedures kost altijd meer tijd en geld, dit zijn de kosten van effectiviteit. De kosten van hersenloosheid zijn op termijn echter altijd hoger. Bewust werken zal altijd bijdragen aan de kwaliteit van het werk. En dit is de beste voorspeller van lange termijn succes.


De drie principes van bewust werken

november 14, 2008

Mensen leven steeds bewuster. Er is bijvoorbeeld meer aandacht voor gezondheid en de balans tussen werk en privé. Ook meer bewust werken kan een belangrijke bijdrage leveren aan de kwaliteit van ons leven. En er is een bonus; een hogere persoonlijke effectiviteit. In dit artikel beschrijf ik wat bewust werken is en welke drie principes je kunt hanteren om meer bewust te werken.

In het snelle bestaan van onze moderne samenleving zien we mensen steeds vaker multitasken. Je checkt je blackberry tijdens een vergadering en eet een boterham tijdens een conference call onderweg naar een klant. Multitasken lijkt moderne efficiëntie; meer in minder tijd. Toch zijn er ook serieuze nadelen aan multitasken

Aandacht is beperkt, er is maar een beperkte hoeveelheid informatie waar je de aandacht bewust op kan richten. Meer aandacht voor het een betekent altijd minder aandacht voor het ander. Multitasken leid hierdoor tot slechtere prestaties, iets dat duidelijk wordt geïllustreerd door de honderden doden die ieder jaar vallen door bellen in de auto. Mensen zijn zich hier vaak amper bewust van, maar onderzoek laat zien dat prestaties snel afnemen als we de aandacht verdelen.

Multitasken gaat niet alleen ten koste van hoe je het doet, maar ook van hoe je jezelf voelt. Wanneer je aandacht volledig is bij wat je doet, ervaar je wat wetenschappers flow noemen. Dit is een toestand waarin je volledig op gaat in wat je doet en elk besef van tijd verliest. Mensen die veel flow ervaren in hun werk halen het meeste voldoening uit hun werk en voelen zich ook het meest energiek en gemotiveerd. Is de aandacht verdeelt, dan raken mensen eerder gespannen en opgejaagd.

Bewust werken betekent werken met volledige aandacht. De volgende drie principes kunnen je helpen een dergelijke manier van werken te ontwikkelen:

Aandacht niet verdelen Probeer zo min mogelijk te multitasken en zoveel mogelijk een ding tegelijk te doen. Concentreer je hier vervolgens volledig op. In het begin kan dit moeilijk zijn omdat je het gevoel hebt tijd te verliezen. Maak je hier een gewoonte van, dan zal je ontdekken dat je op deze manier veel meer rust vind in je werk en zeker niet minder gedaan krijgt.

Ontwikkel focus Aandacht kan worden getrokken door zaken die opvallen of urgent zijn (telefoon die overgaat), of je richt het zelf op wat belangrijk is (maar misschien niet urgent of opvallend). Persoonlijke effectiviteit wordt in de basis bepaalt door het vermogen je aandacht zelf te richten. Wanneer dit vermogen weinig ontwikkeld is, raak je snel afgeleid. Het is dan moeilijk echt bewust bezig te zijn met iets. Gelukkig kun je dit vermogen ontwikkelen. Aandacht is als een spier, het wordt sterker door training. Door je aandacht bewuster te richten op wat belangrijk is en je niet te laten afleiden, versterk je de aandacht. Je kunt ook oefeningen doen om de aandacht verder te ontwikkelen, zoals eenvoudige meditatie oefeningen.

Aandacht bij het proces Het hebben van heldere doelen is belangrijk voor effectiviteit, maar dit betekent niet dat je aandacht continu bij die doelen moet zijn. Mensen zijn echter vaak met een deel van hun aandacht bezig met het resultaat. Het gaat dan meestal om de consequenties van falen en slagen. Maar zowel voorpret als angst leiden je af van wat je doet. Bewust werken betekent je aandacht bij wat je op dat moment aan het doen bent (proces), niet bij de mogelijke gevolgen (resultaat). Dit kan soms moeilijk zijn omdat allerlei emoties de aandacht op die gevolgen richt, maar door oefening kun je de aandacht beter onder controle krijgen.

Door deze drie principes toe te passen ga je bewuster werken. Je ontwikkelt zo meer effectiviteit en krijgt meer voldoening uit je werk.

Wil je meer over dit onderwerp weten, lees dan het boek Optimum Punt.


De Mindsetscan

november 5, 2008

Managementguru Stephen Covey noemt proactiviteit een van de zeven eigenschappen van zeer effectieve mensen. De wetenschap lijkt hem hierin te ondersteunen, onderzoek laat ook zien dat proactieve mensen het substantieel beter doen in organisaties. En dit is niet alles, proactieve mensen zijn ook gelukkiger en gezonder. Meer over houding >>

Zowel managers als coaches staan regelmatig voor de uitdaging medewerkers een meer proactieve houding te helpen ontwikkelen. Hulpeloosheid, passiviteit en negativiteit kan een organisatie verlammen en mensen ziek maken. De Mindsetscan is ontwikkeld om te helpen verandering te realiseren. De scan geeft inzicht in houding en handvatten om meer proactiviteit te ontwikkelen.

Karakter of gewoonte?
Hoe proactief of hulpeloos iemand is hangt voor een deel samen met aanleg (karakter). Maar dit zegt echter weinig over hoeveel we er aan kunnen doen. Vergelijk het met overgewicht. Je wordt niet dik door aanleg, maar door te veel eten en te weinig bewegen. Meer aanleg betekent alleen dat je een groter risico loopt als je niet let op je levensstijl. Hetzelfde geld voor houding; iedereen kan een proactieve instelling ontwikkelen, voor de een vergt dit echter een iets bewuster levensstijl dan voor anderen.

De Mindsetscan geeft inzicht in je eigen “mentale levensstijl” en wat de gevolgen voor je houding zijn. Er wordt onder andere inzicht gegeven in:
> De structuur van je doelen.
> De wijze waarop je je aandacht richt.
> Overtuigingen en denkstijl.

Door inzicht in deze levensstijl kan vervolgens gericht advies worden gegeven hoe een meer proactieve houding te ontwikkelen.

Links: MeerMeer over houding