Waarom wetenschap?

februari 14, 2014

scienceIk ken geen onderwerp waar de weerstand tegen wetenschap zo groot is als bij menselijke gedrag (het gebied van de psychologie). Iedereen heeft zijn of haar favoriete theorieën en denkbeelden en de wetenschap is daarbij niet zelden een onwelkome gast. In discussie hoor ik de wetenschappelijke positie regelmatig afgedaan worden als niet praktisch, niet open of zelfs arrogant. Soms is dit gewoon zelfbescherming, aangezien de wetenschap gehakt maakt van vele heilige huisjes. Het is dan handig als je de wetenschap weg kunt zetten als ‘ook maar een mening’. Niets is echter zo praktisch als goede wetenschap en niemand zo bescheiden en open-minded als een goede wetenschapper. Waarom we allemaal geholpen zijn met meer wetenschap. Lees de rest van dit artikel »

Advertenties

Business Development door netwerk optimalisatie

januari 29, 2014

networkWie bij u is verantwoordelijk voor het binnenhalen van nieuwe omzet? Bent u een zakelijke dienstverlener met professionals die dagelijks bij de cliënt over de vloer komen, dan is het enige goede antwoord: iedereen. Elke professional kan kansen waarnemen en door hier effectief op te reageren Business genereren. Uiteraard weet u dit al en daarom investeren organisaties ook steeds vaker in sales trainingen voor hun professionals en bieden zij hen bonussen voor gerealiseerde sales. In dit artikel betogen we dat dit precies is wat je niet moet doen. We schetsen uiteraard een alternatieve benadering. 

Lees de rest van dit artikel »


De crisiskijk

november 7, 2013

crisisCrisis heeft niet alleen invloed op de portemonnee, maar ook op de manier waarop we in de wereld staan en hoe we tegen kansen en risico’s aankijken. Dit heeft ook gevolgen voor de beslissingen die we nemen en hoe effectief we zijn. Inzicht in dit subtiele psychologische mechanisme kan ons helpen beter naar onze uitdagingen te kijken.

Lees de rest van dit artikel »


Help uw organisatie en de wetenschap!

december 12, 2012

vuVoor mijn afstuderen aan de VU Amsterdam onderzoek ik de invloed van leiderschap op individuele- en teamprestatie. Dit onderzoek maakt deel uit van een groter onderzoek naar natuurlijk leiderschap (gezag – ook het onderwerp vormt van het boek Gezag van professor Mark van Vugt en evolutionair psycholoog Max Wildschut).

Mijn onderzoeksvragen zijn:
1. Is er een verband tussen gezag en prestatie (individueel en team)
2. Welke gedragingen zijn bepalend voor gezag

Om mee te doen aan dit onderzoek vullen uw medewerkers een vragenlijst in over hun eigen leidinggevende. Dit duurt ongeveer 10 minuten. De gegevens uit dit onderzoek geven u waardevolle informatie die u onder meer kunt gebruiken voor:

– Het beoordelen van leidinggevenden op kwaliteit van aansturing.
– Het gericht investeren in de ontwikkeling van leidinggevenden (welke gedragingen/competenties moeten ontwikkeld worden).
– Beslissingen nemen over de inzet van leiderschap (waar heeft dit het meeste toegevoegde waarde).

Mocht u interesse, vragen of tips hebben, neem dan contact met Jolien Kamper via  j.kamper@student.vu.nl.


Effectiviteit of zelfvertrouwen?

maart 13, 2011

Waarom geloven in jezelf goed is voor jezelf, maar niet voor de baas

Geloven in jezelf is de sleutel tot succes, zo leert menig zelfhelp guru ons. We hebben hier overigens weinig aanmoediging voor nodig. Mensen hebben onbedwingbare neiging om positieve gebeurtenissen zichzelf toe te rekenen en negatieve aan externe factoren (ik heb gewonnen omdat ik goed ben – ik heb verloren omdat de zon in mijn ogen stond). Ook onze capaciteiten schatten we te hoog in. Vrijwel iedereen vindt zichzelf een betere chauffeur dan gemiddeld, hetzelfde geld voor leiders, ouders, docenten en wie het ook nog meer gevraagd is.

Geloof in jezelf als sleutel tot succes
De verklaring voor dit soort zelfoverschatting is dat het ons het noodzakelijke zelfvertrouwen geeft om effectief te zijn. Geloven in jezelf als sleutel tot succes. Een aannemelijke verklaring. Er zit echter een probleempje aan. De neiging tot zelfoverschatting is zowel universeel als automatisch, we doen het vrijwel allemaal en zonder het door te hebben. Dit is een sterke aanwijzing dat het iets te maken heeft met het ontwerp van ons brein en dat het dus een product van evolutie is. Maar wat voor evolutionair voordeel hebben mensen bij het verkeerd inschatten van hun kansen en vermogens? Wanneer iemand zijn kansen om aan tijgers te ontsnappen te hoog inschat, neemt de kans toe dat hij een keer niet ontsnapt. Inaccurate informatie (over jezelf en de wereld) maakt je juist minder effectief. En dit is niet anders in onze moderne wereld. In een onderzoek werd bij beurshandelaren gekeken naar de mate waarin zij hun eigen controle inschatten. Wat bleek: hoe hoger de eigen controle werd ingeschat, hoe slechter ze het deden als handelaar.

Hoe kan evolutie een mechanisme inbouwen dat ons minder effectief maakt in de wereld?

Sociale propaganda
Het antwoord is sociale propaganda. Mensen hebben een groot evolutionair voordeel bij sociaal aanzien. Voor onze voorouders was je positie in de groep direct gerelateerd aan je kansen op voortplanting en overleven. We hebben daarom een evolutionair belang ons beter voor te doen dan we zijn. Maar wel op een manier die geloofwaardig is, anders verlies je juist aanzien. Veel gebeurtenissen in de wereld zijn complex en de oorzaak van succes en falen is vaak niet precies aan te wijzen. Waarom was jij vandaag succesvol in de jacht en niet je collega? Deze ambiguïteit biedt ruimte voor het ‘spinnen’ van een gebeurtenis. Wanneer we onszelf op aannemelijke wijze kunnen opwerpen als de oorzaak van (of in ieder geval een belangrijke factor in) succes, draagt dit bij aan je aanzien. Op vlakken waar minder ambiguïteit is, hebben mensen ook minder de neiging zichzelf te overschatten.

Een mooi voorbeeld van dit principe vinden we in Kuifje en de Zonnetempel. Kuifje en zijn vrienden zijn gevangen door Inca’s en door hen ter dood veroordeeld. Onze helden mogen wel zelf hun eigen executiedatum bepalen. Kuifje ondekt bij toeval dat er binnen afzienbare tijd een zonsverduistering zal zijn en vraagt die datum. Als hij, Haddock en professor Zonnebloem op de brandstapel staan, klaar om verbrand te worden, roept Kuifje de Zonnegod aan. Als de zon dan achter de maan verdwijnt buigen de Inca’s voor de almacht van Kuifje.

Jezelf voor de gek houden
Uiteraard zijn mensen beducht op dit soort opschepperij (iemand moet het aanzien wel verdienen). Om deze hobbel te nemen heeft evolutie de volgende stap in deze psychologische wapenwedloop genomen: zelfdeceptie. De meest effectieve manier om te liegen is het zelf geloven. We doen dit overigens niet expres, maar instinctief. Maar we kunnen instinct wel een handje helpen, door onszelf nog meer wijs te maken hoe geweldig we zijn.

Wat is de les van dit alles? Meer geloven in jezelf maakt je niet effectiever, eerder minder effectief. Je kunt jezelf echter wel beter verkopen en dat laatste is voor mensen vaak belangrijker. De relatie tussen performance en promotie blijkt ook lang niet zo sterk als we graag geloven. Dus het volgen van het advies van zelfhelp guru’s is zo gek nog niet. De vraag is wel of je als werkgever wilt investeren in dit soort training voor je mensen. Dat laatste is misschien minder slim.


7 Sleutels tot leiderschap

februari 15, 2011

Hoe wordt je een effectieve leider? De evolutionaire leiderschapstheorie (ELT) geeft ons een aantal aanwijzingen.

1.    Begrijp leiderschap
Leiderschap heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in de menselijke evolutie. Ons brein is voorgeprogrammeerd om te bepalen wie te volgen en wie niet (leiders werden bij onze voorouders altijd gekozen). We doen dit snel, automatisch en onbewust. Een belangrijke rol in dit proces spelen zogenaamde leadership acceptance cue’s (LAC’s), aanwijzingen waar onze hersenen extra gevoelig voor zijn. Een goed begrip van deze aangeboren mechanismen is belangrijk om te begrijpen voor welke uitdaging je staat en hoe je rol als leider in te vullen (meer over ELT op wikipedia).

2.    Vind je niche
Wie leidt, dat verschilt per situatie. In tijden van crisis kijken we bijvoorbeeld naar de sterke man, in meer stabiele tijden hebben meer sociale eigenschappen de voorkeur. Verschillende omstandigheden vergen verschillende type leiders. De match tussen persoonlijkheid en situatie is daarom een belangrijke LAC. Om een goede leider te worden moet je je eigen niche vinden, de situatie waarin je het beste tot je recht komt en mensen dus eerder de neiging hebben je te volgen (meer over types en situaties).

3.    Ontwikkel persoonlijk leiderschap
Een algemene eigenschap van leiders is focus. Een leider weet waar hij staat en wat belangrijk is. Hierdoor straalt hij het vertrouwen uit dat anderen vertrouwen geeft. Maar hij straalt dit niet alleen uit, hij heeft ook echt het zelfvertrouwen om initiatief te tonen en beslissingen te nemen. Een leider durft risico te nemen en neemt verantwoordelijkheid voor fouten.

4.    Ken je plek
Leiderschap is niet altijd noodzakelijk, vaak kunnen mensen het prima zonder een leidinggevende. Een belangrijke LAC is of leiderschap in een situatie relevant is. Wanneer iemand de baas speelt wanneer dit geen toegevoegde waarde heeft, ontstaat weerstand bij mensen. Een effectief leider weet wanneer hij in actie moet komen en wanneer hij zich op de achtergrond moet houden. Hij kent zijn plek.

5.    Creëer waarde
Menselijk leiderschap is ontstaan omdat een leider de groep effectiever maakte. Wanneer een activiteit initiatief of coördinatie vereist, doet een groep met een leider het beter dan een groep zonder. Of iemand die toegevoegde waarde ook echt kan leveren is een belangrijke LAC. Zien ondergeschikten je als iemand die hen helpt hun werk beter te doen, of als een sta-in-de-weg? Om gezag te krijgen moet je mensen ondersteunen en ze niet in de weg lopen.

6.    Toon respect
Wanneer je de baas bent kun je makkelijk misbruik maken van die positie, maar zulk gedrag is natuurlijk een risico voor de groep. Integriteit is daarom een belangrijke LAC. Een leider die zich niet aan afspraken houdt (wat in de moderne praktijk veelvuldig gebeurt) verliest direct gezag. Let er op dat je jezelf niet beter of belangrijker voelt dan de mensen aan wie je leiding geeft (het is overigens ook heel menselijk dit wel te doen). Let er extra op dat je jezelf aan afspraken houd en mensen eerlijk behandelt. Gezag valt of staat hiermee.

7.    Blijf jezelf ontwikkelen
Leiderschap is niet iets dat je wel of niet in je hebt. Sommige situaties passen je beter dan andere (punt 2) en sommige mensen pakken een leidende rol makkelijker op (punt 3). Maar voor iedereen geldt dat goed leiderschap een leerproces is. Je moet leren je plek te vinden (punt 2) en je plek te kennen (punt 4). Je moet leren je eigen focus te vinden (punt 3) en waarde voor anderen te creëren (punt 5). En je moet leren anderen te begrijpen en te respecteren (punt 6). Soms zijn mensen op jonge leeftijd al echte leiders, anderen zijn dat pas op latere leeftijd. Maar dit zegt niets over de waarde en kwaliteit van iemands leiderschap.

Training en ondersteuning | Meewerken aan wetenschappelijk onderzoek


Presentatie natuurlijk leiden

februari 14, 2011

Hoe is leiderschap ontstaan en wat betekent dit voor ons? Korte presentatie op Darwinworks >>