Hoe zinvol is spiegelen?

Spiegelen is een populaire techniek om een connectie te maken in een gesprek. Wetenschappelijk onderzoek suggereert echter dat we dit beter kunnen laten.

Wanneer mensen een aansluiting hebben (rapport maken zoals dit ook mooi heet), gaan ze vrijwel automatisch elkaars gedrag kopiëren. Niet alleen hun lichaamshouding wordt hetzelfde, we zien ook synchroniteit ontstaan in manier van bewegen, praten en zelfs ademhaling. Recent hebben hersenwetenschappers ook de biologische basis van dit fenomeen ontdekt, de zogenaamde spiegelneuronen. Deze neuronen zijn verantwoordelijk voor het automatisch kopiëren van waargenomen patronen.

Systemen als NLP hebben het gegeven van spiegelen vertaald naar een techniek om rapport te maken. Het idee is eenvoudig. Wanneer er rapport is gaan mensen elkaar kopiëren, dus door te kopiëren kunnen we ook rapport maken. De realiteit is echter niet zo eenvoudig.

Routes door het brein
Actie en reactie kunnen via verschillende routes in ons brein tot stand komen. We hebben een snelle en een langzame route. De snelle route is via de zintuigen direct naar de centra die de reacties vormen, zoals emotionele en motorische centra. Het bukreflex is een voorbeeld van deze korte route: wanneer je plots iets op je hoofd ziet afkomen buk je vrijwel automatisch. Je hoeft het niet eens bewust waar te nemen, de informatie gaat rechtstreeks van de ogen naar motorische centra die de bukbeweging veroorzaken.

De langzame route gaat via de hogere centra waar denken en bewustzijn zich bevinden. Je neemt iets bewust waar, neemt een beslissing en reageert. De route van de zintuigen naar motorische centra gaat dan via de hoger gelegen centra. Een langere route dan bij het bukreflex. Wanneer je een knop moet indrukken wanneer je iets bewust waarneemt (lange route), duurt dit over het algemeen meer dan 250 milliseconden. Via de korte route kunnen we daarentegen in minder dan 25 milliseconden reageren.

Bedriegers ontmaskeren
Automatisch spiegelen is een proces dat de korte route volgt. In een studie werd een reactiesnelheid van 21 milliseconden gevonden bij dit type spiegelen. Spiegelen als techniek vergt (hoe zeer je het ook traint) een minimum van 250 milliseconden. Dit is een verschil van 230 milliseconden, een fractie van een seconde langzamer. Een dergelijk verschil is te klein om bewust op te merken, dus weinig interessant zou je zeggen. De hersenen merken dit verschil echter wel op.

Een van de belangrijkste sociale uitdagingen voor de mens is in kunnen schatten of iemand te vertrouwen is. Voor onze voorvaderen was dit van levensbelang en evolutie heeft de hersenen gevoelig gemaakt voor signalen van misleiding. Een verschil van 230 milliseconden is een signaal dat er iets mis is met de synchronisatie en kan daarom wijzen op misleiding of manipulatie. We nemen dit verschil niet bewust waar, maar onze hersenen pikken het wel degelijk op. Spiegelen als techniek kan mensen daardoor het gevoel geven dat er iets niet goed is en zo het tot stand komen van rapport frustreren. Dit is ook wat is gevonden in onderzoek naar spiegelen. Wanneer er werd gespiegeld hielden mensen uiteindelijk een negatiever gevoel over aan het gesprek.

Echt luisteren
Bewust spiegelen heeft zo een tegengesteld effect van wat er mee beoogd wordt. Maar waarom is het dan zo populair en ervaren zoveel mensen het als effectief? Technieken die mensen het gevoel geven grip te hebben over sociale situaties zijn altijd erg populair, los van of ze werken. Astrologie geeft bijvoorbeeld een duidelijk raamwerk om mensen te begrijpen en blijft immens populair ook al is vaak en afdoende aangetoond dat er geen enkele relatie is tussen sterrenbeeld en persoonlijkheid. Dat mensen technieken als effectief ervaren die het niet zijn is ook geen onbekend fenomeen in de psychologie.

Spiegelen als techniek heeft nog een ander belangrijk nadeel. De capaciteit van onze aandacht is beperkt. Wanneer we een deel van de aandacht besteden aan spiegelen, is dat aandacht die we niet voor de ander hebben. Een van de belangrijkste technieken om rapport te maken is open en oprechte aandacht voor de ander. Echt luisteren. Mensen merken wanneer je dit doet en interpreteren het (onbewust) als een positieve intentie. Vergeet dus dat spiegelen, en probeer meer aandacht te hebben voor de ander.

Meer over brain based coaching >>

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s